Εξεταστέα ύλη Γαλλικής Φιλολογίας Αθηνών

1. ΓΡΑΠΤΟΣ ΛΟΓΟΣ: ΚΕΙΜΕΝΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΙΚΗ (κωδ. μαθήματος 641015)
Στηριζόμενο σε σύντομο απόσπασμα αυθεντικού κειμένου που αποτυπώνει τη σύγχρονη γαλλική γλωσσική πραγματικότητα, το μάθημα θέτει τους εξής δύο στόχους:

1. Εισαγωγή σε βασικές έννοιες και τεχνικές για την προσέγγιση του γραπτού λόγου.
• Παράφραση προτάσεων του κειμένου με αλλαγή του επιπέδου γλώσσας / ύφους.
• Τεχνική αναδιατύπωσης προτάσεων του κειμένου με τη χρήση συνωνύμων.2. Καλλιέργεια της γλωσσικής επίγνωσης μέσα από ανάλυση συγκεκριμένων
γραμματικών φαινομένων.
• Εισαγωγή στη δομή του ονοματικού συνόλου: απλού και σύνθετου. Εντοπισμός
στοιχείων του ονοματικού συνόλου και ο ρόλος τους στο ονοματικό σύνολο.
• Μελέτη προσωπικών και αναφορικών αντωνυμιών σε μορφολογικό και συντακτικό
επίπεδο.

2. ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΕΙΣ ΤΗΣ ΣΥΓΧΡΟΝΗΣ ΓΑΛΛΙΑΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΚΕΙΜΕΝΑ
(κωδ. μαθήματος 641019)
Το μάθημα έχει ως στόχο την εξοικείωση των φοιτητών με τον σύγχρονο γαλλικό πολιτισμό και την κοινωνία. Εξετάζονται ζητήματα όπως η γεωγραφική θέση της Γαλλίας και οι κρατικές δομές, η Γαλλοφωνία, το ζήτημα της μετανάστευσης και της θέσης των αλλοδαπών στη σύγχρονη γαλλική κοινωνία, το εκπαιδευτικό σύστημα, η θέση των γυναικών και ο θεσμός της οικογένειας, ο εργασιακός βίος και η πολιτισμική ζωή, το περιβαλλοντικό ζήτημα κ.α. Η διδασκαλία στηρίζεται σε αυθεντικά πολυτροπικά και πολυμεσικά κείμενα, σε επίσημες ιστοσελίδες πληροφόρησης (Le site officiel du gouvernement, Comprendre l’Europe, Vie publique. Au cœur du débat public, Ministère de l’éducation nationale et de l’enseignement supérieur et de la recherche, Ministère de la Culture, Organisation Internationale de la Francophonie κλπ.) σε αποσπάσματα βιβλίων και άρθρα του γαλλικού τύπου. Η αξιολόγηση του μαθήματος βασίζεται σε
ερωτήσεις κλειστού και ανοικτού τύπου.

Η ύλη διαμορφώνεται με βάση τους παρακάτω άξονες με παραπομπές στα αντίστοιχα κείμενα :
• Γεωγραφία της μητροπολιτικής και υπερπόντιας Γαλλίας και διοικητική διαίρεση (περιφέρειες, νομοί, επαρχίες, πόλεις).
• Οι πολιτικοί θεσμοί της Γαλλικής Δημοκρατίας.
• Γαλλική γλώσσα και Γαλλοφωνία: Ο Διεθνής Οργανισμός Γαλλοφωνίας (OIF).
• Θρησκευτικοί προβληματισμοί στη Γαλλία: το ζήτημα της Laïcité και του διαχωρισμού κράτους και εκκλησίας.
• Μετανάστευση και μεταναστευτική πολιτική.
• Εκπαιδευτικό σύστημα, πανεπιστημιακές σπουδές και φοιτητική κινητικότητα. Επίπεδα σπουδών. Η φοιτητική ζωή στη Γαλλία.
• Κοινωνία: το γυναικείο ζήτημα και τα δικαιώματα σύναψης γάμου και  τεκνοθεσίας.
• Πολιτιστική πολιτική στη Γαλλία: η γιορτή της μουσικής και οι πολιτιστικές πρακτικές και συνήθειες.
• Περιβάλλον, οικολογικές κινήσεις και πρακτικές βιωσιμότητας.

3. ΕΡΩΤΑΣ ΚΑΙ ΙΔΑΝΙΚΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ ΣΤΗΝ ΑΝΑΓΕΝΝΗΣΗ

Εξετάζονται οι σημαντικότεροι σταθμοί εξέλιξης της γαλλικής λογοτεχνίας από τον ύστερο Μεσαίωνα (11ος αι.) μέχρι την Αναγέννηση (16ος αι.), με γνώμονα δύο βασικά χαρακτηριστικά που εμφανίζονται είτε ξεχωριστά είτε συνυφασμένα: α) τον έρωτα και β) τα ιδανικά. Βασικές έννοιες στον Μεσαίωνα η καινοφανής εξύμνηση του έρωτα έρωτας στη λυρική ποίηση των τροβαδούρων, τα ιπποτικά ιδεώδη της έμμετρης αφηγηματικής ποίησης (μεσαιωνικό έπος) και η συνύπαρξή τους στην ιπποτική μυθιστορία του Κρετιέν ντε Τρουά. Στην Αναγέννηση αναφύεται μια αφηρημένη, πνευματική διάσταση του έρωτα στους ποιητές της Πλειάδας καθώς και η αλλαγή παραδείγματος στα ιδανικά σε άμεση συνάρτηση με τις ανθρωπιστικές αξίες της Αναγέννησης, όπως ο «οικουμενικός άνθρωπος» (homo universalis) και η ανθρωπιστική παιδεία (Ραμπελαί, Μονταίν).  

Sujets et textes littéraires

MOYEN ÂGE

1. La poésie narrative médiévale (épopée) et les idéaux chevaleresques La chanson de Roland, t. 1, t.2, Nouveaux Classiques Larousse, 1972.

2. La poésie lyrique et l’amour courtois Bernard de Ventadour, «Je ne vois luir le soleil»

3. Poésie lyrique et l’amour non courtois 3a. Chanson de toile, 3b. Pastourelle 3c. Rutebeuf (poésie personnelle)

4. Le rire médiéval Les Fabliaux, « Les perdrix », Hatier, 1999, pp. 72-75.

5. Le roman chevaleresque (poésie narrative médiévale) Chrétien de Troyes, Le chevalier de la charrette (La nuit d’amour), Le livre de poche, 1996, pp. 104-108.

6. Les lais de Marie de France (genre hybride) Lai du laostic (Le rossignol), Gallimard, 2000, pp. 258-267. 7. Villon, « Regrets », Lagarde et Michard, Moyen Âge, pp. 213-214.

RENAISSANCE

8. François Rabelais, Pantagruel, chap. VIII, Éditions du Seuil, 1995.

9. L’École Lyonnaise Louise Labé, Œuvres poétiques, « Je vis, je meurs », Gallimard, 2006, p. 116.

10. La Pléiade Ronsard, Les Amours, Gallimard, 1974, p. 250, 336. 11. Montaigne, Essais I, Livre Ier, chapitre XXVIII, Gallimard, 1965, p. 271.